2,7 biliona bakterii dziennie. Naukowcy sprawdzili wpływ na przewlekłą biegunkę

Trzy tygodnie przyjmowania probiotyku. Co odkryli naukowcy?Trzy tygodnie przyjmowania probiotyku. Co odkryli naukowcy?
Źródło zdjęć: © Licencjodawca

Czy bardzo duża dawka probiotyku może pomóc osobom z przewlekłą biegunką? Naukowcy z Mayo Clinic sprawdzili to w badaniu opublikowanym 23 lipca 2026 roku w czasopiśmie "Alimentary Pharmacology & Therapeutics".

Po trzech tygodniach stwierdzili istotne zmiany w składzie bakterii jelitowych i kwasów żółciowych. Poprawa parametrów laboratoryjnych nie przełożyła się jednak na potwierdzone złagodzenie objawów.

Trzy tygodnie i ogromna dawka bakterii. Co zmieniło się w jelitach?

Badacze skupili się na osobach z zaburzeniami wchłaniania kwasów żółciowych, określanymi skrótem BAM. To jedna z przyczyn przewlekłej biegunki, która może utrzymywać się miesiącami.

Kwasy żółciowe pomagają organizmowi trawić tłuszcze. Zwykle większość z nich jest ponownie wchłaniana w jelicie cienkim. Gdy ten mechanizm nie działa prawidłowo lub organizm wytwarza zbyt dużo kwasów żółciowych, ich nadmiar może docierać do jelita grubego. Pobudza wtedy wydzielanie wody i soli, prowadząc do wodnistych stolców oraz nagłej potrzeby skorzystania z toalety.

Do badania zakwalifikowano 24 osoby z wcześniej rozpoznanym BAM. Uczestników losowo przydzielono do grupy otrzymującej probiotyk lub placebo. Ani pacjenci, ani badacze nie wiedzieli w trakcie próby, kto otrzymuje dany preparat.

Probiotyk zawierał osiem szczepów bakterii, znanych jako formuła De Simone. Uczestnicy otrzymywali 900 miliardów bakterii trzy razy dziennie, czyli łącznie 2,7 biliona. Kuracja trwała trzy tygodnie, a do końcowej analizy włączono dane 22 osób.

Po zakończeniu badania zauważono istotną zmianę w składzie mikrobiomu. W grupie probiotyku zwiększył się udział gatunków bakterii pochodzących z podawanego preparatu.

Zmieniły się również proporcje kwasów żółciowych w kale. Odsetek dwóch pierwotnych kwasów żółciowych, cholowego i chenodeoksycholowego, zmniejszył się w grupie probiotyku w porównaniu z placebo. Różnica była istotna statystycznie (p = 0,012).

Wyniki badań się poprawiły, ale co z samą biegunką?

To najważniejsza część eksperymentu. Pomimo zmian w mikrobiomie i składzie kwasów żółciowych naukowcy nie wykazali statystycznie istotnej poprawy objawów u osób przyjmujących probiotyk w porównaniu z placebo.

Nie stwierdzono również istotnych różnic w poziomie krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych ani przepuszczalności jelit. W przypadku jednego z pomiarów przepuszczalności pojawiła się różnica sugerująca możliwy efekt, ale nie osiągnęła ona progu istotności statystycznej (p = 0,084).

Oznacza to, że preparat wywołał mierzalne zmiany biologiczne, lecz w tym badaniu nie potwierdzono, aby pacjenci odczuli dzięki niemu wyraźną ulgę.

Próba była niewielka i trwała zaledwie trzy tygodnie. Nie pozwala więc rozstrzygnąć, czy dłuższe stosowanie preparatu przyniosłoby korzyści kliniczne ani czy podobne efekty wystąpiłyby u większej grupy pacjentów.

Przewlekła biegunka nie zawsze jest problemem bakterii. Co warto sprawdzić?

Jeśli biegunka utrzymuje się przez wiele tygodni, samo przyjmowanie probiotyków może nie rozwiązać problemu. Jedną z możliwych przyczyn są właśnie zaburzenia gospodarki kwasami żółciowymi.

Zalecenia Brytyjskiego Towarzystwa Gastroenterologicznego wskazują, że w diagnostyce można wykorzystać badanie SeHCAT lub oznaczenie odpowiedniego parametru we krwi. Po potwierdzeniu rozpoznania lekarz może zastosować leki wiążące kwasy żółciowe, takie jak cholestyramina lub kolesewelam.

Nowe badanie nie daje podstaw do zastępowania takiego leczenia probiotykiem. Nie oznacza również, że dowolny preparat dostępny w aptece zadziała podobnie. Sprawdzano konkretną formułę zawierającą osiem szczepów bakterii, podawaną w bardzo wysokiej dawce.

Wyniki otwierają możliwość dalszego badania wpływu mikrobiomu na przemiany kwasów żółciowych. Aby ustalić, czy przekłada się to na rzeczywistą poprawę zdrowia pacjentów, potrzebne są większe i dłuższe badania.

Źródła:

  • Damianos J.A. i wsp., "Clinical Trial: Multi-Strain Probiotic Improves Bile Acid Profile, Microbiome, and Metabolomic Parameters in Patients With History of Bile Acid Malabsorption—A Randomized, Controlled Trial", "Alimentary Pharmacology & Therapeutics", 23 lipca 2026.
  • British Society of Gastroenterology, wytyczne dotyczące diagnostyki przewlekłej biegunki u dorosłych.
  • NICE, materiały dotyczące diagnostyki i leczenia biegunki związanej z kwasami żółciowymi.

Może Cię zainteresować: Mówisz, że coś jest nie tak, a lekarz Cię zbywa. To może być medyczny gaslighting

Zastrzeżenie: Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Opisane badanie przeprowadzono na niewielkiej grupie pacjentów. Choć probiotyk wpłynął na skład mikrobiomu i profil kwasów żółciowych, nie wykazano istotnej poprawy objawów przewlekłej biegunki. Nie należy samodzielnie stosować tak wysokich dawek probiotyków ani zastępować nimi zaleconego leczenia.

Wybrane dla Ciebie