Choroba Parkinsona może zaczynać się wcześniej u kobiet. Nowe ustalenia naukowców
Choroba Parkinsona najczęściej kojarzy się z drżeniem rąk i spowolnieniem ruchów. Coraz więcej badań pokazuje jednak, że jej przebieg jest bardziej złożony. Naukowcy odkrywają także istotne różnice między kobietami i mężczyznami. Najnowsza analiza obejmująca ponad dziesięć tysięcy pacjentów pokazuje, że pierwsze objawy i przebieg choroby mogą wyglądać inaczej w zależności od płci.
Jedno z największych badań nad chorobą Parkinsona
Dane pochodzą z Australian Parkinson’s Genetics Study, jednego z największych projektów badawczych dotyczących tej choroby. W analizie uwzględniono ponad 10 tys. pacjentów z chorobą Parkinsona. Uczestnicy przekazywali szczegółowe informacje dotyczące objawów, stylu życia oraz historii zdrowia. Wyniki opublikowano w czasopiśmie The Lancet Regional Health – Western Pacific.
Średni wiek pojawienia się pierwszych objawów wynosił około 64 lata, natomiast diagnoza była zwykle stawiana kilka lat później. W badanej grupie około 65 proc. stanowili mężczyźni, co potwierdza wcześniejsze obserwacje, że choroba Parkinsona częściej występuje właśnie u nich.
Objawy pozaruchowe są bardzo częste
Badanie pokazało też coś, o czym lekarze mówią coraz częściej. Choroba Parkinsona nie ogranicza się wyłącznie do problemów z ruchem. U wielu pacjentów wcześniej pojawiają się objawy, które na pierwszy rzut oka w ogóle nie kojarzą się z chorobą neurologiczną.
W analizowanej grupie bardzo często zgłaszano zaburzenia snu. Dotyczyły one ponad 90 proc. uczestników badania. Wielu pacjentów mówiło również o pogorszeniu pamięci i koncentracji, które występowały u około 65 proc. badanych. Ponad 60 proc. osób zgłaszało także ból lub zawroty głowy. U ponad połowy uczestników odnotowano utratę węchu, która w niektórych przypadkach pojawiała się jeszcze przed klasycznymi objawami choroby.
Naukowcy zwracają uwagę, że właśnie te mniej oczywiste symptomy są często ignorowane. Pacjenci rzadko łączą je z rozwijającą się chorobą Parkinsona. Tymczasem mogą one pojawiać się nawet kilka lat przed postawieniem diagnozy.
Różnice między kobietami i mężczyznami
Analiza pokazała również wyraźne różnice między kobietami i mężczyznami. Najczęściej pierwszym sygnałem choroby pozostaje drżenie rąk. Jednak u kobiet początek choroby częściej wiązał się ze sztywnością mięśni lub bólem. Takie objawy są mniej charakterystyczne, dlatego mogą utrudniać szybkie rozpoznanie choroby.
Badacze zauważyli też, że kobiety były zazwyczaj nieco młodsze w momencie pojawienia się pierwszych symptomów oraz w chwili postawienia diagnozy. U mężczyzn częściej obserwowano typowy obraz choroby Parkinsona. Chodzi przede wszystkim o drżenie kończyn oraz wyraźne spowolnienie ruchów.
Choroba Parkinsona wciąż jest diagnozowana zbyt późno
Badacze podkreślają, że wczesne objawy choroby Parkinsona mogą pojawiać się na wiele lat przed postawieniem diagnozy. Często są one niespecyficzne i dotyczą snu, węchu czy nastroju. Właśnie dlatego wielu pacjentów trafia do neurologa dopiero wtedy, gdy pojawiają się wyraźne problemy z poruszaniem się.
Zdaniem naukowców uwzględnienie różnic między kobietami i mężczyznami może pomóc w szybszym rozpoznawaniu choroby oraz lepszym dopasowaniu terapii do pacjentów. To ważne, ponieważ choroba Parkinsona należy do najszybciej rosnących chorób neurologicznych na świecie.
Choroba Parkinsona jest jednym z najczęstszych schorzeń neurodegeneracyjnych na świecie. Szacuje się, że w Polsce żyje z nią około 100 tys. osób, a każdego roku diagnozę słyszy nawet 8 tys. nowych pacjentów. W skali globalnej choroba dotyczy ponad 10 mln ludzi, a liczba chorych stale rośnie wraz ze starzeniem się społeczeństw. Największą liczbę przypadków odnotowuje się w krajach o dużej populacji i starzejącej się strukturze demograficznej, m.in. w Chinach, Indiach, Stanach Zjednoczonych oraz w państwach Europy. Eksperci podkreślają, że w kolejnych dekadach liczba pacjentów będzie dalej rosnąć, dlatego choroba Parkinsona coraz częściej określana jest jako jedno z największych wyzwań współczesnej neurologii.
Źródła: The Lancet Regional Health – Western Pacific, Australian Parkinson’s Genetics Study