Co naprawdę kryje się w muszli toaletowej. Naukowcy to sprawdzili

Muszla toaletowa może wyglądać na czystą, zwłaszcza gdy woda jest przejrzysta i regularnie ją spłukujesz. Badania mikrobiologiczne pokazują jednak, że w jej wnętrzu żyje cała społeczność bakterii, wirusów i innych mikroorganizmów. Część z nich pochodzi z naturalnej flory jelitowej człowieka, ale niektóre mogą być potencjalnie chorobotwórcze. Naukowcy od lat analizują mikrobiom łazienek i wyniki tych badań potrafią zaskakiwać.

W wodzie z toalety żyje znacznie więcej mikroorganizmów, niż się wydaje

Woda w muszli toaletowej nie jest jałowa. Znajdują się w niej mikroorganizmy pochodzące głównie z układu pokarmowego człowieka. Wśród najczęściej wykrywanych bakterii naukowcy wymieniają między innymi:

• Escherichia coli
• Enterococcus faecalis
• Klebsiella pneumoniae
• Pseudomonas aeruginosa
• Staphylococcus aureus
• Proteus mirabilis
• Clostridium perfringens

W badaniu “Identification and Evaluation of Bacteria Present in the Toilet Bowls of Students’ Hostel” opublikowanym w serwisie ResearchGate wykryto liczne bakterie jelitowe oraz bakterie środowiskowe zdolne do przetrwania w wilgotnym środowisku ceramiki sanitarnej.

Część mikroorganizmów to normalna flora bakteryjna człowieka, jednak wśród nich mogą pojawiać się także drobnoustroje potencjalnie chorobotwórcze.

Pod rantem muszli tworzy się biofilm bakterii

Największe skupiska bakterii nie znajdują się w samej wodzie, lecz pod rantem muszli oraz tuż poniżej linii wody. To miejsca, w których powstaje tak zwany biofilm bakteryjny.

Biofilm to cienka warstwa mikroorganizmów, która przyczepia się do powierzchni i chroni bakterie przed działaniem detergentów. Dzięki temu bakterie mogą przetrwać znacznie dłużej niż w samej wodzie.

Badania opisane w pracy “Microbial Communities in Bathrooms and Restrooms” dostępnej w bazie PubMed Central (PMC) wykazały, że powierzchnie toalet mogą zawierać tysiące komórek bakterii na każdy centymetr kwadratowy. W biofilmie wykryto między innymi bakterie z rodzajów Acinetobacter, Bacteroides, Enterobacter oraz Streptococcus.

W toalecie mogą pojawiać się także wirusy

OpOprócz bakterii w łazienkach wykrywa się również różne wirusy. Część z nich może trafiać do środowiska toalety wraz z kałem osoby zakażonej. Wśród patogenów najczęściej analizowanych przez naukowców znajdują się:

• norowirusy (Norovirus) – jedna z najczęstszych przyczyn ostrego zapalenia żołądka i jelit oraz zatruć pokarmowych,
• rotawirusy (Rotavirus) – wirusy wywołujące biegunki, szczególnie u niemowląt i małych dzieci,
• adenowirusy (Adenovirus) – mogą powodować infekcje przewodu pokarmowego, dróg oddechowych oraz zapalenie spojówek,
• wirus zapalenia wątroby typu A (HAV) – przenoszony drogą pokarmową, związany z zanieczyszczoną wodą i żywnością. HAV może być obecny w środowisku łazienki, jeśli zakażona osoba skorzysta z toalety.

Badanie „Persistence of Human Norovirus in Water and Environmental Surfaces” opublikowane w Journal of Applied Microbiology pokazuje, że norowirusy mogą utrzymywać się na wilgotnych powierzchniach przez kilka dni. Oznacza to, że w sprzyjających warunkach wirus może przetrwać w środowisku łazienki nawet po usunięciu widocznych zanieczyszczeń.

Z kolei analiza mikroorganizmów w budynkach opisana w artykule „The Microbiology of the Built Environment” w czasopiśmie Nature Microbiology wskazuje, że podczas spłukiwania toalety powstaje aerozol zawierający drobne krople wody. W tych mikroskopijnych cząstkach mogą znajdować się bakterie i wirusy, które następnie rozprzestrzeniają się w powietrzu i osiadają na powierzchniach w łazience.

Spłukiwanie tworzy chmurę drobnoustrojów

Jednym z najbardziej zaskakujących zjawisk jest tzw. toilet plume, czyli aerozol powstający podczas spłukiwania wody.

Badanie “High-Speed Imaging of Toilet Plume Aerosols Generated During Flushing” opublikowane w czasopiśmie Nature Scientific Reports pokazało, że mikroskopijne krople wody mogą zostać wyrzucone w powietrze nawet na wysokość ponad jednego metra.

W tych kroplach mogą znajdować się bakterie i wirusy obecne w wodzie z toalety. Cząsteczki aerozolu opadają następnie na powierzchnie łazienki, takie jak podłoga, deska sedesowa, umywalka czy przedmioty pozostawione w pobliżu.

Dlaczego bakterie tak dobrze radzą sobie w toalecie

Środowisko w muszli toaletowej sprzyja przetrwaniu mikroorganizmów. Stała wilgoć, dostęp do składników organicznych oraz umiarkowana temperatura tworzą warunki sprzyjające rozwojowi bakterii.

Badanie “How Dirty Is Toilet Water? The Science of Germs” opisuje, że bakterie najczęściej gromadzą się pod rantem muszli i w miejscach trudnych do wyczyszczenia. To właśnie tam biofilm bakteryjny może rozwijać się przez długi czas.

Niektóre bakterie, takie jak Pseudomonas aeruginosa, potrafią przetrwać nawet w bardzo ubogim środowisku wodnym. Inne, jak Enterococcus faecalis, są wyjątkowo odporne na zmiany temperatury i środki czyszczące.

Czy toaleta jest naprawdę jednym z najbrudniejszych miejsc w domu

Choć brzmi to zaskakująco, toaleta nie zawsze jest najbardziej zanieczyszczonym miejscem w domu. Badania mikrobiologiczne pokazują, że podobne lub nawet większe liczby bakterii mogą znajdować się na gąbkach kuchennych, deskach do krojenia czy telefonach komórkowych.

Eksperci podkreślają jednak, że w łazience ważne jest zachowanie podstawowej higieny. Zamknięcie klapy przed spłukiwaniem, regularne czyszczenie rantów muszli oraz dezynfekcja powierzchni pozwalają znacząco ograniczyć liczbę drobnoustrojów.

Regularne czyszczenie to podstawa

Muszla toaletowa jest środowiskiem, w którym naturalnie występują bakterie i wirusy pochodzące głównie z organizmu człowieka. Wśród najczęściej wykrywanych mikroorganizmów znajdują się Escherichia coli, Enterococcus faecalis, Staphylococcus aureus czy Pseudomonas aeruginosa, a także wirusy takie jak norowirusy i rotawirusy. Badania nad mikrobiomem łazienek pokazują, że największe skupiska bakterii tworzą się w biofilmie pod rantem muszli. Regularne czyszczenie toalety i zamykanie klapy przed spłukiwaniem znacząco ogranicza rozprzestrzenianie się drobnoustrojów w łazience.

Źródła:

• Biology Insights – How Dirty Is Toilet Water? The Science of Germs
• Nature Scientific Reports – High-Speed Imaging of Toilet Plume Aerosols Generated During Flushing
• PubMed Central – Microbial Communities in Bathrooms and Restrooms
• ResearchGate – Identification and Evaluation of Bacteria Present in the Toilet Bowls of Students’ Hostel
• Oxford Academic – Journal of Applied Microbiology – Persistence of Human Norovirus in Water and Environmental Surfaces