Dziś Światowy Dzień Choroby Alzheimera. Te zmiany łatwo uznać za zwykłe roztargnienie

21 września obchodzimy Światowy Dzień Choroby Alzheimera21 września obchodzimy Światowy Dzień Choroby Alzheimera
Źródło zdjęć: © Licencjodawca

21 września obchodzimy Światowy Dzień Choroby Alzheimera. Zapomniane nazwisko czy zgubione klucze nie muszą oznaczać choroby. Niepokój powinny wzbudzić zmiany, które powtarzają się, nasilają i zaczynają utrudniać bliskiej osobie wykonywanie dobrze znanych czynności.

Zwykłe roztargnienie czy sygnał ostrzegawczy? Sprawdź, co je odróżnia

Każdemu zdarza się wejść do pokoju i nie pamiętać, po co się tam przyszło. Można zapomnieć o spotkaniu, a po pewnym czasie samodzielnie sobie o nim przypomnieć. Z wiekiem przywołanie nazwiska lub znalezienie odpowiedniego słowa może również zajmować nieco więcej czasu.

Światowy Dzień Choroby Alzheimera. Demencja w liczbach
Światowy Dzień Choroby Alzheimera. Demencja w liczbach © Licencjodawca

Inaczej wygląda sytuacja, gdy bliska osoba nie pamięta niedawnej rozmowy nawet po podpowiedzi. Kilkakrotnie zadaje to samo pytanie, opowiada tę samą historię albo nie potrafi wykonać czynności, z którą przez lata radziła sobie bez problemu.

Uwagę rodziny powinny zwrócić również:

  • gubienie się w dobrze znanej okolicy;
  • mylenie dat, miesięcy i pór roku;
  • trudności z płaceniem rachunków;
  • odkładanie przedmiotów w nietypowych miejscach;
  • przyjmowanie niewłaściwych dawek leków;
  • problemy z przygotowaniem znanego dania;
  • nagłe wycofanie z rozmów i ulubionych zajęć;
  • wyraźna zmiana nastroju, zachowania lub sposobu podejmowania decyzji.

Więcej sygnałów opisaliśmy w artykule: To mogą być wczesne sygnały Alzheimera. Nie zawsze chodzi o zapominanie.

Rodzina podejrzewa Alzheimera, ale przyczyna może być inna

Demencja, nazywana również otępieniem, nie jest nazwą jednej choroby. To grupa objawów wpływających na pamięć, myślenie, orientację i zdolność do samodzielnego funkcjonowania. Choroba Alzheimera jest najczęstszą przyczyną otępienia, ale nie jedyną.

Problemy z pamięcią i koncentracją mogą mieć również inne przyczyny. Należą do nich m.in. depresja, zaburzenia snu, choroby tarczycy, niedobór witaminy B12 oraz działanie niektórych leków. Nie należy więc stawiać diagnozy na podstawie kilku zaobserwowanych zachowań.

Znaczenie ma również tempo pojawienia się zmian. Otępienie rozwija się zwykle stopniowo. Nagłe splątanie, trudności z mówieniem, osłabienie jednej strony ciała lub gwałtowna dezorientacja wymagają pilnej pomocy medycznej. Mogą mieć inną przyczynę, w tym udar lub ostrą infekcję.

Różnicę między otępieniem a chorobą Alzheimera wyjaśniamy w tekście: To nie zawsze Alzheimer. Demencja może zaczynać się zupełnie inaczej.

Jak porozmawiać z bliską osobą o problemach z pamięcią?

Rozmowa może być trudna, zwłaszcza gdy bliska osoba nie zauważa zmian albo odbiera pytania jako zarzut. Zamiast mówić: "Ciągle wszystko zapominasz", lepiej odwołać się do konkretnego zdarzenia.

Można powiedzieć: "Zauważyłam, że ostatnio kilka razy pomyliłaś leki. Chciałabym, żebyśmy sprawdziły, z czego to wynika". Taki sposób nie przesądza o diagnozie i nie stawia bliskiej osoby w pozycji kogoś, kto musi się bronić.

Przed wizytą warto zapisać:

  • kiedy pojawiły się pierwsze zmiany;
  • czy problemy się nasilają;
  • które codzienne czynności zaczęły sprawiać trudność;
  • jakie leki i suplementy przyjmuje bliska osoba;
  • czy doszło do zmian snu, nastroju lub apetytu.

Jeżeli bliska osoba wyrazi zgodę, podczas wizyty może towarzyszyć jej ktoś z rodziny. Łatwiej wtedy przekazać lekarzowi informacje, których pacjent nie pamięta albo sam nie uważa za istotne.

Wczesna konsultacja nie zawsze kończy się rozpoznaniem Alzheimera. Może natomiast pomóc wykryć inną przyczynę problemów i rozpocząć odpowiednie leczenie. Jeżeli zmiany mają związek z otępieniem, rodzina zyskuje czas na zaplanowanie dalszej opieki i zabezpieczenie codziennych spraw.

Źródła:

  • Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Bydgoszczy, "Światowy Dzień Choroby Alzheimera", 18 września 2026 roku
  • Światowa Organizacja Zdrowia, "Dementia"
  • National Institute on Aging, "Alzheimer’s Disease Fact Sheet"
  • Alzheimer’s Association, "10 Early Signs and Symptoms of Alzheimer’s and Dementia"

Może Cię zainteresować:

Wybrane dla Ciebie