Golenie pach u kobiet. Dermatologiczny poradnik bez presji i zawstydzania

Golenie pach nie jest medycznym obowiązkiem. To wybór estetyczny, kulturowy i osobisty. Owłosienie pod pachami jest naturalne i samo w sobie nie oznacza braku higieny. Problem z zapachem nie wynika z tego, że włosy są "brudne", ale z potu, bakterii, wilgoci, ubrań i tego, jak często oraz jak dokładnie myjemy skórę. Mayo Clinic podaje, że zapach potu pod pachami zwykle można ograniczać m.in. antyperspirantami i dezodorantami, a nie samym goleniem.

Czytaj także: Ciągle swędzą cię pachy? Zwykle winny jest kosmetyk, ale nie zawsze

To ważne, bo przez lata golenie pach przedstawiano kobietom jako warunek bycia "zadbaną". W rzeczywistości można mieć ogolone pachy i podrażnioną, swędzącą skórę. Można też nie golić pach, a normalnie dbać o higienę. Kluczowe jest mycie, osuszanie skóry, czyste ubrania i dobrany antyperspirant lub dezodorant, jeśli ktoś ich używa.

Moda na usuwanie owłosienia pod pachami u kobiet nie jest tak stara, jak wiele osób myśli. Smithsonian opisuje, że pierwsza maszynka Gillette reklamowana specjalnie kobietom, Milady Decollette, pojawiła się w 1915 roku. W latach 20. XX wieku popularność sukienek bez rękawów i krótszych ubrań sprawiła, że pachy i nogi częściej były widoczne, a reklamy zaczęły mocniej zachęcać kobiety do usuwania włosów.

To pokazuje, że golenie pach jest w dużej mierze kwestią norm społecznych, mody i marketingu. Nie trzeba traktować go jak dowodu czystości. Dla jednej kobiety gładka skóra będzie wygodniejsza i bardziej estetyczna. Dla innej codzienne golenie będzie tylko źródłem podrażnień. Obie decyzje są normalne.

Może pomagać, ale nie działa jak magiczne rozwiązanie. Włosy mogą zatrzymywać pot, wilgoć i zapach, dlatego niektóre osoby po goleniu mają poczucie większej świeżości. W badaniu dotyczącym mężczyzn usunięcie owłosienia pod pachami przez golenie lub woskowanie poprawiało natychmiastowy efekt mycia mydłem w redukcji zapachu, ale to nie znaczy, że każda kobieta musi golić pachy dla higieny.

Najważniejsze jest codzienne mycie skóry, dokładne osuszanie pach i zmiana przepoconych ubrań. Jeśli ktoś intensywnie się poci, ma problem z zapachem albo mokrymi plamami, samo golenie może nie wystarczyć. Wtedy większe znaczenie ma antyperspirant, przewiewne ubrania, higiena po treningu, a czasem konsultacja lekarska.

Sam pot zwykle nie ma mocnego zapachu. Nieprzyjemna woń pojawia się wtedy, gdy pot miesza się z bakteriami żyjącymi naturalnie na skórze. Pod pachami działa dużo gruczołów apokrynowych, które uaktywniają się od okresu dojrzewania i wydzielają bardziej "treściwy" pot niż ten, który pojawia się np. na czole. Gdy bakterie rozkładają jego składniki, powstaje charakterystyczny zapach. Dlatego pachy mogą pachnieć mocniej po stresie, wysiłku, upale, noszeniu syntetycznych ubrań albo gdy skóra długo pozostaje wilgotna. Golenie może u niektórych osób zmniejszać uczucie zapachu, bo włosy łatwiej zatrzymują pot i wilgoć, ale nie zastępuje higieny. Najważniejsze nadal są regularne mycie, dokładne osuszanie skóry, czyste ubrania i dobrany dezodorant albo antyperspirant. Mayo Clinic i Cleveland Clinic podkreślają, że zapach ciała powstaje głównie wtedy, gdy pot łączy się z bakteriami na skórze, a gruczoły apokrynowe znajdują się m.in. pod pachami i w pachwinach

Najgorszy pomysł to szybkie golenie na sucho. Skóra pod pachami jest cienka, często wilgotna, ociera się o ubrania i regularnie ma kontakt z dezodorantem. Jeśli potraktujesz ją tępą maszynką bez poślizgu, łatwo o pieczenie, małe ranki i czerwone kropki.

Najlepiej golić pachy pod koniec ciepłego prysznica. Wtedy włoski są bardziej miękkie, a skóra przygotowana. American Academy of Dermatology zaleca przed goleniem zmoczyć skórę i włosy, użyć kremu lub żelu do golenia, a następnie golić zgodnie z kierunkiem wzrostu włosów.

Przed goleniem możesz umyć pachy łagodnym żelem. Nie musisz mocno szorować skóry. Jeśli używasz peelingu, wybieraj delikatny i nie rób go tuż przed każdym goleniem, bo skóra może stać się jeszcze bardziej wrażliwa.

Pachy są trudniejsze do ogolenia niż nogi, bo włosy mogą rosnąć w różnych kierunkach. Dlatego nie warto jeździć maszynką chaotycznie po jednym miejscu wiele razy. Im więcej przeciągnięć ostrzem, tym większe ryzyko podrażnienia.

Najbezpieczniejsza zasada jest prosta: użyj żelu lub pianki, nie dociskaj mocno maszynki i spłukuj ostrze po każdym pociągnięciu. NHS zaleca przy wrastających włoskach moczyć skórę ciepłą wodą, używać żelu do golenia, golić zgodnie z kierunkiem wzrostu włosów, robić jak najmniej pociągnięć i przykładać chłodny, wilgotny kompres po goleniu, żeby zmniejszyć podrażnienie.

Jeśli po goleniu zawsze masz czerwone kropki, spróbuj nie golić "do zera". Bardzo gładki efekt bywa okupiony większym podrażnieniem. Czasem lepiej zostawić minimalny odrost niż walczyć z bolesnymi grudkami przez kilka dni.

Tępa maszynka nie ścina włosków czysto, tylko ciągnie je i drażni skórę. Może też powodować drobne skaleczenia, które później pieką po dezodorancie. AAD zaleca wymianę ostrza lub wyrzucenie maszynki jednorazowej po 5–7 goleniach, aby ograniczyć podrażnienia.

Nie zostawiaj maszynki tygodniami w mokrej kabinie prysznicowej. Wilgoć sprzyja rdzewieniu i zanieczyszczeniom. Po goleniu opłucz ostrze, osusz je i odłóż w suche miejsce. Nie pożyczaj też maszynki partnerowi, siostrze ani współlokatorce. To przedmiot, który ma kontakt ze skórą i mikrorankami.

Po goleniu spłucz skórę chłodniejszą wodą i delikatnie ją osusz. Nie trzyj pach ręcznikiem. Przez chwilę warto odpuścić mocno perfumowany dezodorant, szczególnie jeśli skóra szczypie. Alkohol, zapachy i silne składniki aktywne mogą nasilić pieczenie.

Cleveland Clinic przy podrażnieniu po goleniu zaleca m.in. unikanie ciasnych ubrań, bo tarcie może pogarszać stan skóry. To ma sens zwłaszcza pod pachami. Jeśli ogolisz skórę rano, a potem założysz obcisłą syntetyczną bluzkę, skóra będzie miała mało czasu na uspokojenie.

Dobrym pomysłem może być lekki, bezzapachowy balsam lub żel łagodzący, ale nie nakładaj kilku produktów naraz. Jeśli pachy często swędzą po goleniu, im prostsza pielęgnacja, tym łatwiej znaleźć winowajcę.

Nie ma jednej dobrej częstotliwości. Jedna kobieta będzie golić pachy co dwa dni, inna raz w tygodniu, a jeszcze inna wcale. Skóra jest ważniejsza niż kalendarz. Jeśli po codziennym goleniu masz pieczenie, krostki i wrastające włoski, to znak, że warto robić przerwy.

Przy skórze wrażliwej lepiej nie golić pach dzień po dniu, szczególnie tą samą maszynką i na szybko. Jeśli potrzebujesz gładkiej skóry często, rozważ inne metody, ale też z rozsądkiem. Kremy do depilacji mogą drażnić, wosk może powodować podrażnienia, a laser wymaga serii zabiegów i nie jest dla każdego.

Wrastający włosek pojawia się wtedy, gdy po usunięciu zaczyna rosnąć z powrotem i zawija się w skórę. Może dawać małe, bolesne grudki, krostki, zaczerwienienie i świąd. Mayo Clinic podaje, że wrastające włoski mogą pojawiać się po goleniu, pęsecie lub woskowaniu, a większe ryzyko mają osoby z grubszymi i kręconymi włosami.

Jeśli często masz wrastające włoski, nie dłub ich igłą ani paznokciem. Łatwo wtedy o stan zapalny i przebarwienie. Pomaga przerwa od golenia, ciepły kompres, delikatne złuszczanie i zmiana techniki golenia. Gdy grudki są bolesne, ropne albo nawracają, lepiej skonsultować to z lekarzem lub dermatologiem.

Po goleniu czasem pojawiają się drobne czerwone krostki. Mogą być zwykłym podrażnieniem, ale mogą też oznaczać zapalenie mieszków włosowych. AAD opisuje folliculitis jako zmiany przypominające trądzikowe krostki, które mogą pojawiać się m.in. tam, gdzie skóra jest drażniona przez tarcie, pot i ciasne ubrania.

Jeśli pod pachą pojawiają się ropne krostki, bolesne grudki, ocieplenie skóry, narastające zaczerwienienie albo objawy nie mijają, nie traktuj tego jak zwykłego "podrażnienia po maszynce". W takiej sytuacji lepiej odpuścić golenie i skonsultować się z lekarzem.

Jeśli skóra po goleniu jest spokojna, wiele kobiet nakłada dezodorant normalnie. Problem zaczyna się wtedy, gdy pachy pieką, są czerwone albo masz drobne ranki. Wtedy mocno perfumowany dezodorant lub antyperspirant może szczypać i nasilić podrażnienie.

Najbezpieczniej golić pachy wieczorem, a antyperspirant nakładać później, gdy skóra się uspokoi. Jeśli dany produkt piecze za każdym razem po goleniu, nie warto się do tego przyzwyczajać. To może być znak, że jest zbyt drażniący dla twojej skóry.

Nieogolone pachy nie są równoznaczne z brakiem higieny. Włosy mogą zatrzymywać zapach bardziej niż gładka skóra, ale to nadal kwestia mycia, osuszania i doboru ubrań. Jeśli nie golisz pach, zwróć uwagę na dokładne mycie tej okolicy, zwłaszcza po wysiłku, i na dobre wysuszenie skóry po prysznicu.

Warto też obserwować skórę. Owłosienie może utrudniać zauważenie zaczerwienienia, grudek, łuszczenia albo zmian zapalnych. Jeśli pojawia się uporczywy świąd, bolesne krostki, nieprzyjemny zapach mimo mycia albo nalot na włoskach, nie ignoruj tego. DermNet opisuje np. trichomycosis axillaris jako powierzchowną bakteryjną infekcję włosów pod pachami, w której na włosach mogą pojawiać się żółte, czarne lub czerwone grudkowate osady.

Nie gol suchej skóry. Nie używaj starej, tępej maszynki. Nie dociskaj ostrza tak, jakby trzeba było "zdrapać" włoski. Nie przejeżdżaj dziesięć razy po tym samym miejscu. Nie nakładaj od razu ostrego, perfumowanego kosmetyku, jeśli skóra piecze. I nie ignoruj sygnałów, że skóra ma dość.

Jeśli po każdym goleniu masz swędzenie, krostki i podrażnienia, problemem nie jesteś ty. Problemem może być technika, kosmetyk, maszynka, częstotliwość golenia albo sama metoda usuwania włosków.

Nie gol pach, jeśli skóra jest już podrażniona, czerwona, popękana, bolesna albo masz ropne krostki. Nie gol też miejsca, w którym pojawił się guzek, sączenie, większy obrzęk albo świeża rana. Najpierw trzeba uspokoić skórę i ustalić, co się dzieje.

Jeśli świąd, ból, guzki albo zmiany skórne nawracają, lepiej skonsultować się z dermatologiem. To szczególnie ważne, gdy zmiana jest jednostronna, bolesna, powiększa się albo nie znika mimo przerwy od golenia.

Golenie pach u kobiet jest wyborem, a nie obowiązkiem higienicznym. Jeśli chcesz golić pachy, rób to na mokro, najlepiej pod koniec prysznica, z użyciem żelu lub pianki i czystej, ostrej maszynki. Nie dociskaj ostrza, nie gol wielokrotnie tego samego miejsca i daj skórze czas na uspokojenie przed nałożeniem mocnego dezodorantu. Jeśli po goleniu stale pojawiają się krostki, świąd, pieczenie albo wrastające włoski, warto zmienić technikę lub metodę depilacji, a przy bólu, ropie, guzkach lub nawracających stanach zapalnych skonsultować się z lekarzem.

Źródła

• American Academy of Dermatology — zalecenia dotyczące golenia i zapobiegania podrażnieniom oraz krostkom po maszynce.
• NHS — wskazówki dotyczące wrastających włosków i bezpieczniejszego golenia.
• Mayo Clinic — informacje o wrastających włoskach oraz poceniu i zapachu ciała.
• Smithsonian Institution — historia reklamy maszynek i popularyzacji usuwania owłosienia u kobiet w XX wieku.
• PubMed/Journal of Cosmetic Dermatology — badanie dotyczące usuwania owłosienia pod pachami i redukcji zapachu po myciu.
• DermNet — informacje o bakteryjnej infekcji włosów pod pachami.

Disclaimer

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem ani dermatologiem. Golenie pach może powodować podrażnienia, krostki, wrastające włoski i zaostrzać istniejące problemy skórne. Jeśli pojawia się silny ból, ropne krostki, sączenie, guzek pod pachą, narastające zaczerwienienie, obrzęk, gorączka albo zmiany nie goją się mimo przerwy od golenia, skonsultuj się ze specjalistą.