Komornik zajął emeryturę? ZUS chroni 1401,57 zł przy zwykłych długach

Ile komornik może zabrać z emerytury?Ile komornik może zabrać z emerytury?
Źródło zdjęć: © Licencjodawca

Niespłacony kredyt, pożyczka czy zaległe rachunki mogą doprowadzić do zajęcia emerytury przez komornika. Nie oznacza to jednak, że senior straci całe świadczenie. Przepisy określają, ile pieniędzy można potrącić i jaka część emerytury podlega ochronie.

Od 1 marca 2026 roku kwota wolna od potrąceń przy zwykłych długach niealimentacyjnych wynosi 1401,57 zł. Przy alimentach i innych należnościach obowiązują odmienne zasady.

Najważniejsze informacje:

  • Przy długach za kredyty, pożyczki czy rachunki potrącenie może wynosić maksymalnie 25 proc. emerytury brutto.
  • Od 1 marca 2026 roku kwota wolna od potrąceń przy zwykłych długach wynosi 1401,57 zł.
  • Przy zaległych alimentach ZUS może potrącić do 60 proc. świadczenia, a kwota wolna wynosi 849,42 zł.
  • Dodatek pielęgnacyjny oraz trzynasta i czternasta emerytura są chronione przed potrąceniami.
  • Zajęcie emerytury przez ZUS i zajęcie konta bankowego podlegają innym zasadom.

Ile komornik może zabrać z emerytury?

Emerytura może zostać zajęta na poczet niespłaconych zobowiązań. Jeżeli wierzyciel uzyska odpowiednią podstawę do prowadzenia egzekucji, komornik może skierować zajęcie do ZUS. Zakład potrąca wtedy część świadczenia i przekazuje ją na spłatę zadłużenia.

Nie może jednak pomniejszać emerytury bez ograniczeń.

  • Przy zwykłych długach niealimentacyjnych, takich jak kredyty, pożyczki czy zaległe rachunki, maksymalne potrącenie wynosi 25 proc. świadczenia brutto.
  • Inaczej wygląda sytuacja osób, które zalegają z alimentami. W ich przypadku ZUS może potrącić nawet 60 proc. emerytury.

Sam limit procentowy nie przesądza jeszcze, ile pieniędzy straci senior. Trzeba również uwzględnić kwotę wolną od potrąceń, która zależy od rodzaju należności.

Od 1 marca 2026 roku ZUS musi chronić 1401,57 zł

Wraz z marcową waloryzacją zmieniły się kwoty wolne od potrąceń i egzekucji z emerytur oraz rent.

Przy zwykłych długach niealimentacyjnych kwota wolna wynosi obecnie 1401,57 zł. Dotyczy to potrąceń dokonywanych przez ZUS, między innymi na podstawie zajęcia komorniczego.

Jeżeli emeryt nie spłaca kredytu, ZUS może potrącić maksymalnie 25 proc. jego emerytury brutto. Musi jednak uwzględnić również obowiązującą kwotę wolną od potrąceń.

Dlatego nie każdemu seniorowi można potrącić pełną jedną czwartą emerytury. Przy niższych świadczeniach rzeczywista kwota potrącenia może być znacznie mniejsza.

Warto przy tym pamiętać, że 1401,57 zł nie jest kwotą gwarantowaną na rachunku bankowym. To ustawowa ochrona stosowana przy określonym rodzaju potrąceń ze świadczenia wypłacanego przez ZUS.

Masz 2000 zł emerytury? Komornik nie zawsze potrąci 500 zł

Załóżmy, że senior pobiera emeryturę w wysokości 2000 zł brutto i ma zadłużenie wynikające z niespłaconej pożyczki. Jedna czwarta takiego świadczenia wynosi 500 zł. Nie oznacza to jednak, że dokładnie tyle ZUS przekaże komornikowi.

Przy ustalaniu wysokości potrącenia ZUS uwzględnia składkę zdrowotną, ewentualną zaliczkę na podatek oraz kwotę wolną od potrąceń. Dzięki temu emeryt nie zawsze traci pełne 25 proc. świadczenia brutto.

W rezultacie kwota przeznaczona na spłatę zadłużenia może być niższa niż wynikająca z samego limitu 25 proc.

Podobne zasady dotyczą osób pobierających najniższą emeryturę. Takie świadczenie nie jest całkowicie wyłączone spod egzekucji, ale jego zajęcie podlega ustawowym ograniczeniom.

Przy alimentach komornik może zabrać więcej

Największe różnice dotyczą długów alimentacyjnych. W tym przypadku przepisy pozwalają na potrącenie do 60 proc. emerytury, a kwota wolna jest znacznie niższa niż przy kredytach i pożyczkach. Od 1 marca 2026 roku wynosi ona 849,42 zł.

Oznacza to, że senior mający zaległości alimentacyjne może otrzymać znacznie mniejszą część emerytury niż osoba spłacająca zwykły dług.

Odrębne zasady obowiązują również przy odzyskiwaniu nienależnie pobranych świadczeń oraz przy określonych opłatach za pobyt w placówkach opiekuńczych.

Kwoty wolne od potrąceń z emerytury w 2026 roku

Wysokość ochrony zależy od tego, jakiej należności dotyczy potrącenie. Od 1 marca 2026 roku obowiązują następujące kwoty:

Rodzaj należnościKwota wolna
Zwykłe długi niealimentacyjne, np. kredyty i pożyczki1401,57 zł
Należności alimentacyjne849,42 zł
Określone należności, w tym nienależnie pobrane świadczenia i nieopłacone składki1121,28 zł
Określone opłaty za pobyt w DPS, ZOL lub ZPO339,76 zł

Wskazane kwoty dotyczą różnych kategorii potrąceń. Nie można stosować jednej z nich do wszystkich długów.

Jeżeli emeryt ma kilka zobowiązań jednocześnie, ZUS musi również uwzględnić przepisy dotyczące łącznych potrąceń.

Komornik nie może potrącić dodatku pielęgnacyjnego

Nie wszystkie pieniądze wypłacane przez ZUS mogą zostać przeznaczone na spłatę zadłużenia.

Przed potrąceniami chroniony jest między innymi dodatek pielęgnacyjny. To ważne zwłaszcza dla seniorów po 75. roku życia, którzy otrzymują go razem z emeryturą.

Od 1 marca 2026 roku dodatek pielęgnacyjny wynosi 366,68 zł miesięcznie. ZUS nie może potrącić z niego części pieniędzy na spłatę kredytu czy pożyczki.

Ochroną objęte są także inne świadczenia wskazane w przepisach, w tym dodatek dla sierot zupełnych oraz świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji.

Czy komornik może zająć trzynastą i czternastą emeryturę?

Trzynasta i czternasta emerytura również korzystają ze szczególnej ochrony.

ZUS nie dokonuje z tych dodatkowych świadczeń potrąceń ani egzekucji. Jeżeli więc senior spłaca zadłużenie z podstawowej emerytury, trzynastka i czternastka nie mogą zostać pomniejszone na tej samej zasadzie.

Warto jednak zwrócić uwagę na sytuację, w której dodatkowe świadczenie trafia na zajęte konto bankowe. Jeżeli bank zablokuje takie pieniądze, należy wyjaśnić sprawę i przedstawić dokumenty potwierdzające źródło przelewu.

ZUS potrącił pieniądze, a bank zablokował resztę. Co wtedy?

Zajęcie emerytury i zajęcie rachunku bankowego to dwie odrębne czynności.

Gdy komornik kieruje egzekucję do ZUS, Zakład pomniejsza świadczenie zgodnie z ustawowymi limitami. Pozostała kwota jest wypłacana emerytowi.

Jeżeli jednak zajęty jest również rachunek bankowy, bank stosuje przepisy dotyczące egzekucji z pieniędzy znajdujących się na koncie.

Art. 54 Prawa bankowego przewiduje na rachunkach objętych tym przepisem miesięczną kwotę wolną od zajęcia w wysokości 75 proc. minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Nie należy jej utożsamiać z kwotą 1401,57 zł, która dotyczy określonych potrąceń dokonywanych przez ZUS.

Jeżeli senior zauważy, że część emerytury została już potrącona, a bank dodatkowo zablokował pozostałe środki, powinien sprawdzić podstawę obu zajęć. Pomocne będą informacje z ZUS, historia rachunku oraz dokumenty dotyczące prowadzonej egzekucji.

Co zrobić, gdy ZUS potrąca za dużo z emerytury?

Pierwszym krokiem powinno być ustalenie, z jakiego powodu emerytura została pomniejszona. Nie każde potrącenie wynika z egzekucji komorniczej. ZUS może również odzyskiwać określone należności na podstawie odrębnych przepisów.

Warto sprawdzić wysokość emerytury brutto, zastosowaną kwotę wolną i faktycznie potrąconą sumę. Jeżeli pojawiają się wątpliwości, można zwrócić się do ZUS o wyjaśnienie sposobu obliczenia potrącenia.

Gdy problem dotyczy czynności komornika, należy skontaktować się z kancelarią prowadzącą egzekucję. W określonych przypadkach możliwe jest również złożenie skargi na czynności komornika.

Najważniejsze jest ustalenie rodzaju zadłużenia. Przy zwykłych długach ZUS może potrącić maksymalnie 25 proc. emerytury brutto, ale musi również przestrzegać kwoty wolnej wynoszącej od 1 marca 2026 roku 1401,57 zł. Przy alimentach i innych należnościach obowiązują odrębne ograniczenia.

Wybrane dla Ciebie