Kobiety najbardziej narażone na dwa rodzaje zanieczyszczeń przechodziły naturalną menopauzę średnio około rok wcześniej.
W tym artykule:
- Zbadano ponad 1,4 tys. kobiet. Wynik zwrócił uwagę naukowców
- Kobiety z najwyższą ekspozycją przechodziły menopauzę około rok wcześniej
- Nie każde zanieczyszczenie dawało taki sam efekt
- Różnica była podobna do tej obserwowanej u palaczek
- To nie pierwszy sygnał, że jakość powietrza może mieć znaczenie
- Czy smog naprawdę przyspiesza menopauzę? Tego badanie jeszcze nie dowodzi
Zbadano ponad 1,4 tys. kobiet. Wynik zwrócił uwagę naukowców
Badanie opublikowano 18 sierpnia 2026 roku w "The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism". Naukowcy wykorzystali dane z dużego amerykańskiego projektu Study of Women's Health Across the Nation, znanego jako SWAN.
Kobiety z najwyższą ekspozycją przechodziły menopauzę około rok wcześniej
Najciekawsze wyniki dotyczyły NO₂ i ozonu. Kobiety z grupy o najwyższym narażeniu na te zanieczyszczenia przechodziły naturalną menopauzę średnio około rok wcześniej niż uczestniczki z grupy o najniższym narażeniu.
To spora różnica jak na czynnik środowiskowy, który towarzyszy nam na co dzień. Autorzy podkreślają jednak, że badanie pokazuje związek, a nie dowód, że zanieczyszczenie powietrza bezpośrednio przyspiesza menopauzę.
Nie każde zanieczyszczenie dawało taki sam efekt
W przypadku pyłu PM2.5 wynik był inny. Naukowcy nie stwierdzili istotnego związku między jego poziomem a wiekiem naturalnej menopauzy.
To ważne, bo pokazuje, że nie można wrzucać wszystkich zanieczyszczeń do jednego worka. W tym badaniu zależność dotyczyła przede wszystkim NO₂ i ozonu.
Różnica była podobna do tej obserwowanej u palaczek
Autorzy zwrócili uwagę na jeszcze jeden ciekawy wynik. Różnica związana z wysokim narażeniem na NO₂ i ozon była zbliżona do tej obserwowanej u palaczek. U kobiet, które w czasie badania paliły papierosy, naturalna menopauza pojawiała się średnio około 0,8 roku wcześniej niż u tych, które nigdy nie paliły.
Nie oznacza to jednak, że smog działa na organizm tak samo jak palenie. Naukowcy porównali jedynie wielkość różnicy w wieku wystąpienia menopauzy.
To nie pierwszy sygnał, że jakość powietrza może mieć znaczenie
Ta sama grupa kobiet była już wcześniej analizowana pod kątem wpływu zanieczyszczeń na zdrowie w okresie okołomenopauzalnym.
W badaniu "Associations between Exposure to Air Pollution and Sex Hormones during the Menopausal Transition" naukowcy sprawdzali związek między jakością powietrza a poziomami hormonów u kobiet w okresie menopauzalnym. Analiza objęła 1365 kobiet z projektu SWAN. Wyższe narażenie na niektóre zanieczyszczenia wiązało się ze zmianami poziomu estradiolu i hormonu folikulotropowego, czyli FSH.
Nowe badanie poszło krok dalej. Zamiast patrzeć tylko na hormony, naukowcy sprawdzili, czy poziom zanieczyszczenia może mieć związek z tym, kiedy rzeczywiście dochodzi do naturalnej menopauzy.
Czy smog naprawdę przyspiesza menopauzę? Tego badanie jeszcze nie dowodzi
Wynik jest ciekawy, ale trzeba go interpretować ostrożnie. Badanie było obserwacyjne. Naukowcy nie decydowali, kto mieszka w bardziej, a kto w mniej zanieczyszczonym miejscu.
Na wiek wystąpienia menopauzy wpływa wiele czynników. Znaczenie mogą mieć m.in. genetyka, palenie, styl życia czy ogólny stan zdrowia.
Nie można więc powiedzieć, że kobieta mieszkająca w bardziej zanieczyszczonym miejscu na pewno przejdzie menopauzę wcześniej. Można natomiast powiedzieć, że w tym badaniu wyższa ekspozycja na NO₂ i ozon była związana z wcześniejszym wystąpieniem naturalnej menopauzy.
To ważny trop do dalszych badań. Zwłaszcza że menopauza pojawiająca się wcześniej może mieć znaczenie dla zdrowia kobiety w kolejnych latach.
Źródło: Heeseon Jang i wsp., "Association between exposure to air pollution and age at natural menopause: The Study of Women's Health Across the Nation", "The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism", 18 sierpnia 2026 r., 1457 kobiet.
