Dlaczego utrata mięśni z wiekiem przyspiesza?
Utrata mięśni z wiekiem nie wynika wyłącznie z mniejszej aktywności. Mięśnie przez całe życie są obciążane, rozciągane i narażone na drobne uszkodzenia. Aby zachować sprawność, muszą stale uruchamiać własne mechanizmy naprawcze.
Ważną rolę odgrywają w nich komórki satelitarne, nazywane również mięśniowymi komórkami macierzystymi. Zwykle pozostają uśpione, ale po wysiłku lub uszkodzeniu mogą się aktywować i wspierać odbudowę włókien mięśniowych.
Jednym z sygnałów pobudzających je do działania jest białko HGF. Łączy się ono z receptorem c-Met i w ten sposób pomaga rozpocząć proces regeneracji. Problem pojawia się wtedy, gdy wraz z wiekiem budowa HGF ulega niekorzystnym zmianom.
Co dzieje się z mięśniami?
HGF może przechodzić proces nazywany nitracją. W jego wyniku białko gorzej łączy się ze swoim receptorem, a sygnał potrzebny do naprawy mięśni staje się słabszy. Naukowcy obserwowali wcześniej, że zjawisko nasila się wraz z wiekiem.
Zmiany były szczególnie widoczne w obrębie szybkich włókien mięśniowych. To właśnie one pomagają wykonać gwałtowny ruch, szybko wstać, wejść po schodach albo odzyskać równowagę po potknięciu.
Ich osłabienie może więc oznaczać coś więcej niż trudność z podniesieniem ciężkiego przedmiotu. Z czasem może utrudniać wykonywanie codziennych czynności i zwiększać ryzyko utraty samodzielności.
Co odkryli naukowcy?
Zespół z Kyushu University zbadał dwa związki zawierające po trzy połączone atomy siarki. Najciekawsze działanie wykazał trisiarczek kwasu liponowego, określany skrótem LASSS.
W doświadczeniach laboratoryjnych LASSS chronił HGF przed niekorzystnymi zmianami. Przy wysokim stężeniu ponad dwukrotnie zwiększył również zdolność białka do łączenia się z receptorem c-Met. Naukowcy roboczo nazwali tak wzmocnioną postać "Super HGF".
Badanie opublikowano 24 lipca 2026 roku w czasopiśmie "Scientific Reports". Autorzy podejrzewają, że LASSS nie tylko ogranicza reakcje prowadzące do uszkodzenia HGF, lecz może również nieznacznie zmieniać budowę tego białka. Dokładny mechanizm nadal wymaga jednak wyjaśnienia.
Działanie związku sprawdzono również w niewielkim doświadczeniu na młodych samcach myszy. W każdej grupie znajdowały się tylko trzy zwierzęta. LASSS podawano przez trzy dni, a następnie na pięć dni ograniczono używanie ich tylnych kończyn.
Związek zapobiegł wzrostowi nitracji HGF wywołanemu bezczynnością mięśni. Eksperyment nie wykazał jednak, że LASSS chroni masę mięśniową. Nie badano też siły ani sprawności zwierząt.
Czy to może zatrzymać sarkopenię?
Na tym etapie nie wiadomo, czy LASSS może spowalniać sarkopenię, czyli związany z wiekiem spadek masy, siły i sprawności mięśni. Badanie przeprowadzono głównie w warunkach laboratoryjnych, a doświadczenie na zwierzętach było bardzo małe i obejmowało młode, a nie stare myszy.
Autorzy publikacji sami podkreślają, że nie przedstawili bezpośredniego dowodu, iż doustne stosowanie LASSS zapobiega sarkopenii albo może być już wykorzystane jako terapia. Potrzebne są doświadczenia na starszych zwierzętach, a później także badania bezpieczeństwa i skuteczności u ludzi.
LASSS nie jest również tym samym co kwas alfa-liponowy znajdujący się w dostępnych suplementach. W badaniu zwykły kwas liponowy nie poprawiał zdolności HGF do łączenia się z receptorem. Nie ma więc podstaw, aby na podstawie tych wyników kupować suplementy z nadzieją na zatrzymanie starzenia się mięśni.
Jak chronić mięśnie już teraz?
Najlepiej potwierdzonym sposobem ograniczania utraty siły pozostaje regularny ruch, szczególnie ćwiczenia wzmacniające. Mogą to być ćwiczenia z ciężarkami lub gumami, wstawanie z krzesła, wchodzenie po schodach, praca z ciężarem własnego ciała albo bardziej wymagające prace w ogrodzie.
Dorośli powinni wzmacniać główne grupy mięśni przynajmniej dwa razy w tygodniu. Starszym osobom zaleca się również aktywność poprawiającą równowagę i sprawność funkcjonalną. Ważne jest stopniowe zwiększanie obciążenia oraz regularne przerywanie długiego siedzenia.
Konkretna rada: zaplanuj dwa krótkie treningi wzmacniające w tygodniu i codziennie wykonuj choć kilka ćwiczeń angażujących nogi. Jeżeli coraz trudniej Ci wstać z krzesła, wejść po schodach albo utrzymać równowagę, porozmawiaj z lekarzem lub fizjoterapeutą.
Przeczytaj także:
