W pralce liczy się nie tylko czas pracy, ale również temperatura, ilość wody, wielkość wsadu i sposób prowadzenia całego cyklu.
Zobacz także: Które sprzęty domowe zużywają najwięcej prądu
Dlaczego program ECO trwa tak długo?
Długi czas prania nie oznacza automatycznie wysokiego zużycia energii. W przypadku prania istotnym elementem zużycia energii jest podgrzewanie wody. Programy energooszczędne są więc projektowane tak, aby osiągnąć wymaganą skuteczność prania przy bardziej efektywnym wykorzystaniu energii i wody.
Dłuższy czas daje pralce możliwość innego rozłożenia poszczególnych etapów. Ubrania mogą dłużej pozostawać w kontakcie z wodą i detergentem, a urządzenie może inaczej sterować temperaturą oraz ruchami bębna.
W praktyce działa tu prosta zasada: mniej intensywny proces może potrzebować więcej czasu, aby osiągnąć odpowiedni efekt prania. Dlatego kilkugodzinny program może być bardziej energooszczędny niż znacznie krótszy cykl.
ECO może trwać nawet 4 godziny. To nie przypadek
Czas programu eco 40–60 nie jest całkowicie dowolny. Unijne przepisy określają maksymalny dopuszczalny czas tego programu w zależności od pojemności pralki.
Przy pełnym wsadzie limit oblicza się według wzoru:
137 minut + 10,2 minuty za każdy kilogram pojemności pralki, przy czym maksymalnie może to być 240 minut, czyli 4 godziny.
Dla połowy i jednej czwartej pełnego wsadu limit wynosi maksymalnie 180 minut, czyli 3 godziny. Oznacza to, że w przypadku urządzeń objętych unijnymi wymaganiami eco 40–60 przy pełnym wsadzie nie powinien trwać dłużej niż cztery godziny.
Co naprawdę oznacza napis "eco 40–60"?
Nazwa programu bywa myląca. Eco 40–60 nie oznacza programu, podczas którego woda przez cały czas ma temperaturę 40 lub 60 stopni Celsjusza.
Zgodnie z unijnymi przepisami jest to cykl przeznaczony do normalnie zabrudzonych tkanin bawełnianych, które według oznaczeń można prać w temperaturze 40°C lub 60°C i które można wyprać razem w jednym cyklu.
Od 1 marca 2021 r. pralki objęte tymi unijnymi wymaganiami muszą oferować program oznaczony właśnie jako eco 40–60.
Co ciekawe, przepisy zastrzegają nawet tę nazwę. Inny program pralki nie powinien mieć w nazwie określenia "eco".
To właśnie ECO jest podstawą etykiety energetycznej pralki
Jest jeszcze jeden bardzo ważny szczegół. Jeżeli patrzysz na nową unijną etykietę energetyczną pralki, podane na niej zużycie nie jest przypadkową średnią ze wszystkich dostępnych programów.
Dane dotyczą właśnie eco 40–60.
Na etykiecie znajdziesz m.in.:
- ważone zużycie energii na 100 cykli eco 40–60,
- zużycie wody na jeden cykl,
- czas programu przy pełnym wsadzie,
- maksymalną pojemność,
- klasę efektywności wirowania,
- poziom hałasu podczas wirowania.
To ważne przy porównywaniu dwóch pralek. Liczby widoczne na etykiecie odnoszą się do tego samego typu programu, dzięki czemu urządzenia można zestawić ze sobą w bardziej miarodajny sposób.
Szybkie pranie nie musi oznaczać najmniejszych rachunków
Program 30-minutowy ma jedną bezdyskusyjną przewagę: oszczędza czas. Nie znaczy to jednak, że automatycznie zużyje mniej energii niż program trwający trzy godziny.
Krótszy cykl musi wykonać pranie w znacznie krótszym czasie. Parametry pracy mogą więc wyglądać inaczej niż w programie ECO.
Nie ma jednej uniwersalnej zasady, według której szybki program zużywa zawsze o określony procent więcej prądu. Różnice zależą od:
- modelu pralki,
- wybranego programu,
- temperatury,
- wielkości wsadu,
- rodzaju tkanin,
- konstrukcji urządzenia.
Dlatego twierdzenia w rodzaju "ECO zużywa zawsze 50 albo 90 proc. mniej energii" są zbyt daleko idącym uproszczeniem. Najbardziej wiarygodne porównanie dla własnej pralki znajdziesz w jej instrukcji, karcie produktu lub bazie EPREL.
Dlaczego podczas ECO pralka czasami jakby "nic nie robi"?
To również może budzić zdziwienie. Bęben może poruszać się przez chwilę, a następnie zatrzymać. Po pewnym czasie znowu zaczyna pracować. Nie oznacza to, że pralka bez sensu pozostaje włączona.
Podczas dłuższego cyklu tkaniny pozostają przez więcej czasu w kontakcie z wodą i detergentem. Czas częściowo zastępuje intensywność procesu, która w innych programach może być uzyskiwana przez inne parametry pracy.
Brytyjskie poradniki dotyczące AGD porównują ten mechanizm do dłuższego namaczania: jeśli wykorzystuje się mniej intensywne warunki prania, usunięcie zabrudzeń wymaga więcej czasu.
Nie należy jednak zakładać, że każda pralka ECO działa dokładnie w taki sam sposób. Algorytm programu zależy od producenta i modelu.
Czy zawsze warto wybierać ECO?
Nie. Program eco 40–60 został zaprojektowany do normalnie zabrudzonych tkanin bawełnianych nadających się do prania w 40 lub 60°C.
Jeżeli masz kilka lekko zabrudzonych rzeczy i potrzebujesz ich za pół godziny, szybki cykl może być znacznie praktyczniejszy.
Z kolei przy bardzo zabrudzonych ubraniach trzeba stosować się do zaleceń producenta odzieży i instrukcji pralki. Wybranie nieodpowiedniego programu może skończyć się koniecznością ponownego prania, a wtedy potencjalna oszczędność znika.
Nie powinno się też traktować eco 40–60 jako programu do każdej rzeczy znajdującej się w koszu. Delikatne tkaniny, wełna czy ubrania wymagające specjalnego traktowania powinny być prane zgodnie z metką.
Pełny bęben czy pół pralki?
Komisja Europejska zaleca, aby korzystając z pralki, prać pełne wsady, kiedy jest to możliwe.
Nie oznacza to jednak upychania rzeczy do granic możliwości. Maksymalny wsad określa producent i może różnić się w zależności od wybranego programu.
Warto zwrócić uwagę na jeszcze jedną rzecz. Unijne pomiary efektywności eco 40–60 uwzględniają nie tylko pełny bęben, lecz także połowę i jedną czwartą nominalnego wsadu. To właśnie z tych pomiarów powstają ważone wartości wykorzystywane do określania efektywności urządzenia.
Jak prać taniej?
Komisja Europejska wprost zaleca:
- wybieranie programu eco 40–60 tam, gdzie jest on odpowiedni,
- pranie pełnych wsadów, gdy jest to możliwe,
- stosowanie właściwej ilości detergentu.
Największym błędem byłoby więc kierowanie się wyłącznie zegarem na wyświetlaczu.
30 minut pracy pralki nie musi oznaczać mniejszego zużycia energii niż trzy godziny. Program ECO celowo działa wolniej. Jego zadaniem nie jest oszczędzanie czasu, lecz efektywne wykorzystanie energii i wody przy zachowaniu wymaganej skuteczności prania.
Jeśli zależy Ci przede wszystkim na czasie, szybki program może być dobrym wyborem. Jeśli natomiast pierzesz normalnie zabrudzoną bawełnę i nie musisz wyjmować rzeczy z pralki za pół godziny, eco 40–60 warto brać pod uwagę.
Źródła: Komisja Europejska, "Washing Machines – Energy Efficient Products"; Rozporządzenie Komisji (UE) 2019/2023 ustanawiające wymogi dotyczące ekoprojektu dla pralek i pralko-suszarek; Check Appliance, "Why Does The Eco Wash Take So Long?"; In The Wash, "Why Does an Eco Wash Take Longer?".
