Uderzenia gorąca i nocne poty. Nowe zalecenia wskazują, jakie leczenie wybierać

Uderzenia gorąca mogą utrzymywać się po menopauzieUderzenia gorąca mogą utrzymywać się po menopauzie
Źródło zdjęć: © Licencjodawca

Uderzenia gorąca i nocne poty mogą zakłócać sen i utrudniać codzienne życie. Nowe zalecenia American College of Physicians, opublikowane w "Annals of Internal Medicine", wskazują terapię hormonalną jako leczenie pierwszego wyboru tych objawów. Eksperci przedstawili również alternatywy dla kobiet, które nie mogą stosować estrogenów.

Uderzenia gorąca mogą utrzymywać się po menopauzie

Nagłe uczucie gorąca i nocne poty to objawy naczynioruchowe menopauzy. W publikacjach medycznych określa się je skrótem VMS. Według ACP dotyczą nawet 80 proc. kobiet. Mogą pojawiać się w okresie okołomenopauzalnym i utrzymywać przez kolejne lata po menopauzie. Ich częstotliwość i nasilenie mogą wyraźnie pogarszać jakość życia.

Zbyt wiele kobiet po cichu cierpi z powodu uciążliwych uderzeń gorąca i nocnych potów, nigdy nie otrzymując skutecznego leczenia.

acponline.org
 

Nowe wytyczne noszą tytuł "Pharmacologic Treatments for Females With Menopausal Vasomotor Symptoms: A Clinical Guideline From the American College of Physicians". Publikacja w czasopiśmie jest datowana na 6 października 2026 roku, natomiast komunikat ACP ukazał się dzień wcześniej. Dokument porządkuje wybór leków dla kobiet w okresie okołomenopauzalnym i pomenopauzalnym, które szukają leczenia uderzeń gorąca i nocnych potów.

Terapia hormonalna jako pierwszy wybór. Znaczenie ma obecność macicy

ACP zaleca terapię hormonalną jako leczenie pierwszego wyboru tych dolegliwości. Schemat zależy m.in. od tego, czy kobieta ma macicę:

  • U kobiet z macicą zalecany jest estrogen w połączeniu z progestagenem.
  • U kobiet bez macicy zalecany jest sam estrogen.

Według ACP te sposoby leczenia mają najkorzystniejszy bilans korzyści i możliwych szkód spośród ocenianych opcji. O wyborze konkretnej terapii decyduje jednak także stan zdrowia pacjentki, przeciwwskazania i tolerancja leczenia.

Przed rozpoczęciem leczenia trzeba omówić m.in. przebyty rak piersi, zakrzepicę żylną, udar lub zawał serca oraz choroby wątroby. Są to sytuacje, które mogą wykluczać stosowanie ogólnoustrojowej terapii hormonalnej albo wymagać oceny specjalisty. The Menopause Society wymienia je wśród istotnych ograniczeń tej terapii.

Znaczenie ma konkretne rozpoznanie i rodzaj preparatu. NICE zaleca, aby u kobiet po udarze lub z chorobą wieńcową możliwość zastosowania hormonów oceniał specjalista zajmujący się menopauzą. Nie każdą chorobę z tej listy można więc sprowadzić do jednej zasady obowiązującej wszystkie pacjentki.

Gdy estrogeny nie są odpowiednie, są inne możliwości

Wytyczne przedstawiają także kolejność rozważania leków niehormonalnych u kobiet, które mają przeciwwskazania do estrogenów lub źle je tolerują.

Jako drugą linię leczenia ACP wskazuje deswenlafaksynę lub wenlafaksynę. Są to leki z grupy SNRI, czyli inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny.

W trzeciej linii znalazły się:

  • escitalopram lub paroksetyna, należące do grupy SSRI;
  • gabapentyna;
  • antagoniści receptorów neurokininy: elinzanetant lub fezolinetant.

To możliwości opisane w amerykańskich wytycznych. Przy wyborze leku trzeba uwzględnić również jego dostępność i warunki stosowania w kraju, w którym pacjentka jest leczona. Samo wymienienie preparatu w zaleceniach ACP nie przesądza o jego refundacji w Polsce.

Lekarz powinien zapytać o objawy. Co powiedzieć podczas wizyty?

ACP zachęca lekarzy do aktywnego pytania o uderzenia gorąca i nocne poty. Część kobiet sama nie rozpoczyna rozmowy o tych dolegliwościach, choć zakłócają one ich codzienne funkcjonowanie.

Podczas wizyty pomocne będzie opisanie, jak często pojawiają się objawy, czy wybudzają ze snu oraz jak wpływają na pracę i zwykłe zajęcia. Warto też powiedzieć o dotychczasowym leczeniu i jego tolerancji.

Zgodnie z zaleceniami decyzja powinna uwzględniać korzyści, możliwe działania niepożądane, przeciwwskazania i choroby współistniejące. Znaczenie mają również oczekiwania kobiety, koszty oraz dostępność terapii. Jeśli uderzenia gorąca i nocne poty utrudniają Ci życie, możesz zapytać lekarza zarówno o leczenie hormonalne, jak i o alternatywy dopasowane do Twojej sytuacji.

Źródła: American College of Physicians; "Annals of Internal Medicine", DOI: 10.7326/ANNALS-26-01205; The Menopause Society; NICE, wytyczne NG23.

Wybrane dla Ciebie