WHO alarmuje: wolniejsze postępy w walce z chorobami niezakaźnymi i zdrowiem psychicznym
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ostrzega, że tempo walki z chorobami niezakaźnymi i problemami psychicznymi spada. Jeśli sytuacja się nie poprawi, miliony osób mogą stracić życie w nadchodzących latach. A wystarczyłoby zaledwie kilka dolarów rocznie na osobę, by odwrócić ten niepokojący trend.
Zdrowie to nie tylko brak choroby, ale też codzienne wybory, które wpływają na długość i jakość życia. Choroby niezakaźne, takie jak cukrzyca, nowotwory czy schorzenia serca, oraz problemy psychiczne, w tym depresja i zaburzenia lękowe, stają się największym wyzwaniem współczesnego świata. Najnowszy raport Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) pokazuje jednak, że postęp w walce z tymi problemami wyhamował. To niepokojący sygnał, który dotyczy zarówno rządów, jak i każdego z nas. Ponad miliard ludzi żyje z problemami zdrowia psychicznego, a usługi medyczne w wielu krajach są dalece niewystarczające” – ostrzega WHO.
Czym są choroby niezakaźne?
Choroby niezakaźne (NCDs) to schorzenia, które nie przenoszą się z człowieka na człowieka. Do tej grupy należą m.in. choroby serca, cukrzyca, nowotwory czy przewlekłe choroby układu oddechowego. Według WHO odpowiadają one za blisko 3/4 wszystkich zgonów na świecie. Ich rozwój w dużej mierze związany jest ze stylem życia: dietą bogatą w przetworzoną żywność, brakiem ruchu, stresem czy nadużywaniem alkoholu i tytoniu.
Kryzys zdrowia psychicznego narasta
WHO zwraca uwagę także na rosnącą liczbę osób cierpiących na depresję, zaburzenia lękowe czy uzależnienia. Już ponad miliard ludzi na świecie zmaga się z problemami psychicznymi. Niestety systemy ochrony zdrowia nie nadążają z pomocą. W wielu krajach brakuje lekarzy psychiatrów, psychologów i odpowiednio finansowanych programów wsparcia.
Niewielkie koszty, ogromne efekty
Eksperci WHO podkreślają, że wystarczyłoby około 3 dolary rocznie na osobę, by wprowadzić skuteczne działania profilaktyczne. Inwestycja (…) mogłaby uratować miliony istnień do 2030 roku” – podkreśla WHO, wskazując na konieczność działań profilaktycznych. To między innymi kampanie edukacyjne, dostęp do zdrowej żywności, promocja aktywności fizycznej, wsparcie psychologiczne czy ograniczenie sprzedaży wyrobów tytoniowych. Tak mała kwota może uchronić miliony ludzi przed przedwczesną śmiercią do 2030 roku.
Dlaczego tempo zmian spada?
Powodem są kryzysy gospodarcze, pandemia COVID-19, konflikty zbrojne i zmiany klimatyczne. Wiele rządów musi wybierać między wydatkami na zdrowie a innymi pilnymi potrzebami. WHO apeluje jednak, że inwestycje w profilaktykę są najbardziej opłacalne — każdy dolar wydany na zapobieganie chorobom przynosi wielokrotnie większe oszczędności w leczeniu i rehabilitacji.
Co możemy zrobić sami?
Nie wszystko zależy od polityków. Każdy z nas może wprowadzić drobne zmiany, które realnie obniżą ryzyko zachorowania. Regularny ruch, zdrowa dieta z dużą ilością warzyw i owoców, kontrola poziomu cukru i ciśnienia, a także dbanie o higienę snu i relaks to podstawa. Równie ważne jest szukanie wsparcia w przypadku problemów psychicznych — rozmowa z bliskimi czy kontakt ze specjalistą to pierwszy krok do poprawy jakości życia.
Podsumowanie
Raport WHO to ważne ostrzeżenie dla rządów i społeczeństw. Choroby niezakaźne i kryzys zdrowia psychicznego to wyzwania XXI wieku. Niewielkie inwestycje mogą jednak przynieść ogromne rezultaty — zarówno w skali globalnej, jak i w życiu każdego z nas. Warto więc pamiętać, że profilaktyka zaczyna się od codziennych wyborów. Bez zdecydowanych działań tempo walki z chorobami niezakaźnymi i kryzysem psychicznym będzie dalej spadać, a koszty społeczne i gospodarcze dramatycznie wzrosną.
ℹ️ Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej. W przypadku problemów zdrowotnych skonsultuj się z lekarzem lub specjalistą.
Źródło: WHO urges cost effective solutions on NCDs and mental health amidst slowing progress, 18 September 2025, dostęp online 18.09.2025
