Mieszkasz za granicą i pobierasz polską emeryturę? ZUS może wstrzymać przelewy

Co zrobić, gdy emerytura przestanie wpływać?Co zrobić, gdy emerytura przestanie wpływać?
Źródło zdjęć: © Licencjodawca

Polacy mieszkający za granicą mogą nadal otrzymywać emeryturę z ZUS. Muszą jednak pamiętać o obowiązkach związanych z wypłatą świadczenia.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych okresowo sprawdza, czy senior nadal jest uprawniony do pobierania pieniędzy. Jeśli nie otrzyma wymaganego potwierdzenia życia, może wstrzymać wypłatę emerytury lub renty.

Polacy mieszkający za granicą mogą nadal otrzymywać emeryturę z ZUS. Muszą jednak pamiętać o obowiązkach związanych z wypłatą świadczenia. Zakład Ubezpieczeń Społecznych okresowo sprawdza, czy senior nadal jest uprawniony do pobierania pieniędzy. Jeśli nie otrzyma wymaganego potwierdzenia życia, może wstrzymać wypłatę emerytury lub renty.

ZUS sprawdza, czy emeryt nadal żyje. Może zażądać dokumentu

Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeprowadza okresowe kontrole osób pobierających polskie emerytury i renty, które mieszkają poza granicami kraju. Ich celem jest sprawdzenie, czy świadczeniobiorca nadal żyje i zachowuje prawo do otrzymywania pieniędzy.

W tym celu ZUS przesyła formularz "Oświadczenie osoby, która mieszka za granicą, o prawie do pobierania polskiej emerytury lub renty", oznaczony symbolem EMRG lub EMRG-1. Dokument należy wypełnić, podpisać i odesłać do jednostki, która go przysłała.

Sam podpis nie wystarczy. Jego własnoręczność musi zostać potwierdzona przez właściwy urząd lub upoważnioną osobę w państwie zamieszkania. Może to być na przykład miejscowy urząd, notariusz albo inna osoba uprawniona do takiego poświadczenia. Potwierdzenia może również dokonać upoważniony pracownik polskiej placówki dyplomatycznej lub konsularnej.

Brak potwierdzenia, że emeryt nadal żyje, może doprowadzić do wstrzymania wypłaty świadczenia. Pieniądze mogą zostać zatrzymane do czasu dostarczenia wymaganego dowodu. Nie oznacza to jednak automatycznej utraty prawa do emerytury z powodu zamieszkania poza Polską.

ZUS nie wyznacza jednego corocznego terminu, w którym wszyscy emeryci mieszkający za granicą muszą samodzielnie składać takie oświadczenie. Formularze są przesyłane w ramach okresowej kontroli i należy reagować na otrzymaną korespondencję.

Senior nie może podpisać dokumentu. Kto może zrobić to za niego?

Problemy mogą pojawić się, gdy osoba starsza ze względu na stan zdrowia nie jest w stanie samodzielnie podpisać formularza. ZUS przewiduje rozwiązanie również w takiej sytuacji.

Jeżeli istnieją okoliczności uniemożliwiające lub utrudniające seniorowi złożenie podpisu, dalsze prawo do pobierania świadczenia może potwierdzić własnoręcznym podpisem upoważniona osoba sprawująca nad nim faktyczną opiekę.

Podpis opiekuna także musi zostać odpowiednio poświadczony przez właściwy urząd, upoważnioną osobę lub polską placówkę dyplomatyczną albo konsularną. Następnie formularz należy odesłać do jednostki ZUS, która go przesłała.

Rozwiązanie to ma znaczenie szczególnie dla rodzin opiekujących się osobami starszymi, które z powodu choroby lub ograniczonej sprawności mają trudności z załatwianiem formalności.

Przeprowadzka za granicę. Jakie zmiany trzeba zgłosić do ZUS?

Osoby pobierające polską emeryturę lub rentę mają obowiązek informować ZUS o okolicznościach, które mogą wpływać na prawo do świadczenia, jego wysokość albo wypłatę. Dotyczy to również emerytów mieszkających poza Polską.

Do ważnych zmian należą:

  • adres zamieszkania i państwo zamieszkania;
  • imię lub nazwisko;
  • numer rachunku bankowego;
  • numer dokumentu tożsamości, którym senior posługiwał się w kontaktach z ZUS;
  • podjęcie pracy lub uzyskiwanie przychodu, jeśli ma to wpływ na pobierane świadczenie.

Zmiany danych osobowych, adresowych i rachunku bankowego można zgłosić za pomocą formularza EZZ – Wniosek o zmianę danych osoby zamieszkałej za granicą.

Aktualny adres ma szczególne znaczenie przy kontrolach. Jeśli senior nie poinformuje ZUS o przeprowadzce, korespondencja dotycząca potwierdzenia życia może zostać skierowana na nieaktualny adres.

Sama przeprowadzka do innego kraju nie powoduje automatycznego wstrzymania polskiej emerytury. Ważne jest jednak dopełnienie obowiązków związanych ze zmianą miejsca zamieszkania.

Czy polska emerytura może wpływać na zagraniczne konto?

Osoby mieszkające za granicą mogą otrzymywać świadczenia z ZUS na rachunek w zagranicznym banku, jeśli pozwalają na to przepisy dotyczące przekazywania świadczeń do danego państwa.

Możliwość taka dotyczy między innymi państw Unii Europejskiej, EFTA oraz Wielkiej Brytanii. Przelewy mogą być realizowane również do państw, z którymi Polska zawarła odpowiednie umowy o zabezpieczeniu społecznym. Szczegółowe zasady zależą od kraju zamieszkania i rodzaju świadczenia.

Do zgłoszenia zagranicznego rachunku służy formularz EZZ. W przypadku przelewów do większości państw konieczne jest podanie odpowiednich danych bankowych, w tym międzynarodowego numeru rachunku oraz kodu BIC/SWIFT. W formularzu przewidziano odrębne zasady podawania danych rachunków w Stanach Zjednoczonych.

ZUS przekazuje świadczenia za pośrednictwem banku obsługującego wypłaty zagraniczne. Kwota otrzymana na rachunek w obcej walucie może zależeć od kursu wymiany. Znaczenie dla wysokości przelewu mają również zasady opodatkowania wynikające z odpowiedniej umowy międzynarodowej.

Pobieranie emerytury lub renty z innego państwa samo w sobie nie powoduje zmniejszenia ani zawieszenia polskiego świadczenia z ZUS. Inne zasady mogą natomiast dotyczyć przychodów z pracy.

Praca za granicą może wpłynąć na wysokość emerytury

Emeryci, którzy nie osiągnęli jeszcze powszechnego wieku emerytalnego, oraz osoby pobierające określone rodzaje rent muszą pamiętać o zasadach dotyczących dodatkowych przychodów. W ich przypadku praca wykonywana poza Polską również może mieć wpływ na wysokość świadczenia.

Przekroczenie ustawowych limitów przychodu może doprowadzić do zmniejszenia albo zawieszenia wypłaty. Znaczenie mają rodzaj świadczenia oraz wysokość osiągniętego przychodu.

Inne zasady obowiązują osoby pobierające zwykłą emeryturę po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego, który w Polsce wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Co do zasady mogą one dorabiać bez ograniczeń wynikających z progów 70 i 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia.

Nie oznacza to jednak, że po osiągnięciu wieku emerytalnego przestają obowiązywać pozostałe wymogi dotyczące wypłaty świadczenia. Nadal trzeba informować ZUS o zmianach danych i odpowiadać na wezwania związane z kontrolą uprawnień.

Co zrobić, jeśli ZUS wstrzyma wypłatę emerytury?

Jeżeli wypłata została wstrzymana z powodu braku potwierdzenia życia, należy skontaktować się z jednostką ZUS obsługującą świadczenie i dostarczyć wymagane oświadczenie.

Formularz EMRG lub EMRG-1 trzeba prawidłowo wypełnić, podpisać i uzyskać wymagane poświadczenie podpisu. Dokument należy przekazać do jednostki, od której został otrzymany. Po dostarczeniu dowodu ZUS może wyjaśnić sytuację i podjąć dalsze czynności związane ze wznowieniem wypłaty.

Jeżeli emerytura przestała wpływać z innego powodu, należy ustalić przyczynę wstrzymania. Może ona dotyczyć nie tylko kontroli uprawnień, ale również zmian danych bankowych lub okoliczności wpływających na prawo do świadczenia.

Najważniejsze jest, aby nie ignorować korespondencji z ZUS. Brak wymaganego dokumentu może spowodować przerwę w otrzymywaniu pieniędzy, mimo że senior nadal ma prawo do polskiej emerytury.

Źródła:

  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych, "Kontrola uprawnień do świadczeń osób zamieszkałych za granicą", 10 października 2023 r.
  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych, "Wypłata/transfer świadczeń dla osób zamieszkałych za granicą".
  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych, formularz EZZ – "Wniosek o zmianę danych osoby zamieszkałej za granicą".
  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych, "Zawieszalność świadczeń osób pracujących za granicą".

Wybrane dla Ciebie