Woda gazowana i cola pod lupą
Badanie "Are Unsweetened Sparkling Waters a Safer Alternative to Soda?" przeprowadził zespół kierowany przez Wajihę Zulfiqar z Purdue University. Wyniki przedstawiono 26 lipca 2026 roku podczas konferencji NUTRITION 2026 organizowanej przez American Society for Nutrition.
Cztery napoje i 20 uczestników
Badanie przeprowadził zespół kierowany przez Wajihę Zulfiqar z Purdue University. Wyniki przedstawiono 26 lipca 2026 roku podczas konferencji NUTRITION 2026, organizowanej przez American Society for Nutrition.
W eksperymencie uczestniczyło 20 dorosłych. Każda osoba wypiła kolejno cztery rodzaje napojów:
- słodzony napój gazowany,
- zwykłą niesłodzoną wodę gazowaną,
- niesłodzoną wodę gazowaną wzbogaconą wapniem,
- zwykłą wodę niegazowaną.
Naukowcy nie sprawdzali jedynie kwasowości samych napojów. Mierzyli pH śliny po ich wypiciu, dzięki czemu mogli obserwować, jak szybko zmienia się odczyn w jamie ustnej i po jakim czasie wraca do wcześniejszego poziomu.
Słodzony napój działał najmocniej
Największe zmiany pojawiły się po wypiciu słodzonego napoju gazowanego. Poziom pH śliny był wyraźnie niższy niż po zwykłej wodzie zarówno po dwóch, jak i po 20 minutach. Oznacza to, że kwaśne środowisko utrzymywało się dłużej.
Niesłodzona woda gazowana również na krótko obniżała pH śliny. W przypadku zwykłej wody z bąbelkami zmianę zauważono po dwóch minutach, natomiast po wodzie wzbogaconej wapniem – po pięciu minutach. Po 20 minutach pH wracało jednak w obu przypadkach prawie do poziomu sprzed badania.
W czasie obserwacji odczyn śliny nie spadł poniżej poziomu około 5,5, który jest uznawany za granicę związaną z ryzykiem rozpuszczania mineralnych składników szkliwa. Ślina stosunkowo szybko neutralizowała więc kwasowość powstałą po wypiciu niesłodzonej wody gazowanej.
Czy woda gazowana jest bezpieczna dla szkliwa?
Wyniki sugerują, że zwykła niesłodzona woda gazowana jest dla zębów korzystniejszym wyborem niż napój gazowany zawierający cukier. Nie oznacza to jednak, że woda z bąbelkami wzmacnia szkliwo albo jest całkowicie obojętna dla jamy ustnej.
Badanie było niewielkie i sprawdzało jedynie krótkotrwałe zmiany pH śliny. Nie oceniano bezpośrednio uszkodzeń szkliwa ani skutków regularnego picia wody gazowanej przez wiele miesięcy lub lat.
Znaczenie ma również sposób picia. Szklanka wypita przy posiłku nie działa na zęby tak samo jak butelka sączona małymi łykami przez kilka godzin. Częsty kontakt szkliwa z kwaśnym napojem może zwiększać ryzyko erozji, nawet gdy nie zawiera on cukru.
To wstępne wyniki
Badanie zostało przedstawione podczas konferencji naukowej, ale nie opublikowano go jeszcze jako pełnego artykułu w recenzowanym czasopiśmie. Abstrakty zgłaszane na NUTRITION 2026 były oceniane przez komisję ekspertów, jednak nie przeszły całego procesu recenzji wymaganego przed publikacją naukową.
Autorzy planują dalsze badania, które mają pokazać, jak regularne picie wody gazowanej wpływa na zdrowie jamy ustnej w dłuższym okresie. Obecne wyniki należy więc traktować jako obiecującą wskazówkę, a nie ostateczny dowód.
Woda smakowa może działać inaczej
W eksperymencie badano niesłodzoną wodę gazowaną. Wyników nie można automatycznie odnosić do wszystkich napojów określanych na etykiecie jako woda z bąbelkami.
Wody smakowe mogą zawierać kwas cytrynowy, sok owocowy, cukier lub inne dodatki zwiększające kwasowość. American Dental Association zwraca uwagę, że szczególnie cytrusowe wersje smakowe mogą stwarzać większe ryzyko dla szkliwa niż zwykła, niearomatyzowana woda gazowana.
Również określenie "bez cukru" nie oznacza automatycznie, że napój jest łagodny dla zębów. Bezcukrowe napoje mogą zawierać kwasy, które przy częstym kontakcie ze szkliwem sprzyjają jego erozji. Dlatego warto czytać skład, a nie kierować się wyłącznie hasłami umieszczonymi z przodu opakowania.
Jak pić wodę gazowaną, żeby ograniczyć ryzyko?
Nie ma potrzeby rezygnowania ze zwykłej wody gazowanej, jeżeli jest niesłodzona i nie zawiera kwaśnych dodatków. Lepiej jednak wypić ją w krótszym czasie albo podczas posiłku niż sączyć przez cały dzień.
Po kwaśnym napoju można przepłukać usta zwykłą wodą. Nie należy natomiast od razu intensywnie szczotkować zębów. American Dental Association zaleca, by po kontakcie z kwaśnym napojem najpierw przepłukać usta wodą i dać ślinie czas na zneutralizowanie kwasów.
Podstawą nadal pozostają regularne szczotkowanie pastą z fluorem, czyszczenie przestrzeni między zębami i kontrole stomatologiczne. Woda gazowana może być dobrym zamiennikiem słodkich napojów, ale najłagodniejszym wyborem dla szkliwa pozostaje zwykła woda niegazowana.
Badanie zespołu Wajihy Zulfiqar nie pokazuje, że wszystkie napoje z bąbelkami są bezpieczne. Wskazuje jednak, że niesłodzona, niearomatyzowana woda gazowana powoduje znacznie krótszą zmianę odczynu w ustach niż słodzony napój gazowany. Najważniejsze są skład napoju oraz to, jak często i jak długo ma kontakt z zębami.
Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady stomatologicznej. Nadwrażliwość, ból, pękanie szkliwa lub widoczne zmiany na powierzchni zębów warto skonsultować ze stomatologiem.
Zobacz także: Słodzik zamiast cukru – czy pomaga schudnąć?
