W tym artykule:
Badanie z „JAMA Psychiatry”
Na możliwy związek między spożyciem napojów gazowanych a zdrowiem psychicznym wskazuje badanie „Soft Drink Consumption and Depression Mediated by Gut Microbiome Alterations”, opublikowane w 2025 roku w czasopiśmie JAMA Psychiatry.
Analiza objęła 932 osoby w wieku od 18 do 65 lat, w tym 405 pacjentów z dużą depresją oraz 527 osób zdrowych. Naukowcy zauważyli, że częstsze spożywanie napojów gazowanych było powiązane z większym prawdopodobieństwem występowania objawów depresji.
Autorzy badania podkreślają jednak, że wyniki wskazują na związek statystyczny, a nie na bezpośrednią przyczynę choroby. Oznacza to, że napoje gazowane mogą być jednym z elementów stylu życia powiązanych z ryzykiem depresji, ale nie można stwierdzić, że same ją wywołują.
Kobiety bardziej narażone
Badacze zauważyli również, że zależność między spożyciem napojów gazowanych a depresją była wyraźniejsza u kobiet niż u mężczyzn. W analizowanej grupie częstsze picie takich napojów wiązało się u kobiet z około 17 proc. wyższym ryzykiem wystąpienia depresji.
Naukowcy zwracają uwagę, że różnice te mogą wynikać m.in. z odmiennych mechanizmów metabolicznych i hormonalnych oraz z różnic w reakcjach mikrobiomu jelitowego na dietę. Jednocześnie podkreślają, że potrzebne są dalsze badania, aby dokładniej wyjaśnić te zależności.
Jelita mogą wpływać na mózg
Autorzy badania wskazują, że jednym z możliwych mechanizmów jest wpływ napojów gazowanych na mikrobiom jelitowy. W analizach zauważono zmiany w składzie bakterii jelitowych, w tym większą obecność bakterii z rodzaju Eggerthella, które w innych badaniach częściej obserwowano u osób z depresją.
Zmiany w mikrobiomie mogą oddziaływać na tzw. oś jelito–mózg, czyli system komunikacji między układem pokarmowym a układem nerwowym. Zaburzenie równowagi bakterii jelitowych może wpływać na procesy zapalne w organizmie oraz na produkcję neuroprzekaźników odpowiedzialnych za regulację nastroju. Naukowcy podkreślają, że właśnie ta zależność między jelitami a mózgiem może częściowo tłumaczyć związek między dietą a zdrowiem psychicznym.
Eksperci zwracają uwagę na dietę
Eksperci podkreślają, że dieta może mieć istotne znaczenie dla zdrowia psychicznego. Dr Uma Naidoo z Harvard Medical School w rozmowie z „Medscape Medical News” zwraca uwagę, że nadmierne spożycie wysoko przetworzonych produktów i słodzonych napojów może negatywnie wpływać na mikrobiom jelitowy.
Podobne wnioski przedstawia dr Sharmili Edwin Thanarajah z Uniwersytetu Goethego we Frankfurcie. Wskazuje na rosnące znaczenie badań nad wpływem diety na funkcjonowanie mózgu i zdrowie psychiczne.
Znaczenie codziennych nawyków
Specjaliści zaznaczają, że pojedynczy napój nie przesądza o zdrowiu psychicznym. Problem może pojawiać się wtedy, gdy słodzone napoje gazowane stają się stałym elementem codziennej diety.
Dlatego w wielu rekomendacjach zdrowotnych podkreśla się znaczenie ograniczenia napojów słodzonych i zastępowania ich wodą lub napojami bez dodatku cukru. Taka zmiana może mieć znaczenie nie tylko dla zdrowia metabolicznego, ale również dla funkcjonowania mózgu i samopoczucia.
Źródła: JAMA Psychiatry (2025) – „Soft Drink Consumption and Depression Mediated by Gut Microbiome Alterations”, Medscape Medical News, Harvard Medical School, Uniwersytet Goethego we Frankfurcie
