mózg

Nie każdy dźwięk podczas snu od razu wybudza. To jednak nie znaczy, że mózg go ignoruje. Nowe badanie opublikowane w "iScience" pokazuje, że przypadkowe dźwięki mogą zaburzać sen głęboki i utrudniać utrwalanie nowych informacji. Najciekawsze jest to, że całkowity czas snu prawie się nie zmienił.

Demencja nie zawsze zaczyna się od problemów z pamięcią. Czasem pierwszy niepokojący sygnał pojawia się w nocy. Osoba śpi, ale nagle kopie, wymachuje rękami, krzyczy, uderza albo spada z łóżka. Może wyglądać to jak zwykły koszmar, ale gdy takie sytuacje się powtarzają, warto potraktować je poważnie.

Stres najczęściej kojarzy się z napięciem, bezsennością, bólem głowy albo rozdrażnieniem. Badanie opublikowane w "Journal of Biological Chemistry" opisało mechanizm, przez który hormony stresu mogą spowalniać pracę jelit w modelach przedklinicznych.

Naukowcy opisali mechanizm, który może pomóc wyjaśnić, dlaczego w chorobie Alzheimera i demencji czołowo-skroniowej dochodzi do obumierania komórek mózgowych. Chodzi o proces nazwany karyoptozą, w którym najpierw uszkodzeniu ulega jądro komórki, czyli jej centrum dowodzenia.

Alzheimer najczęściej kojarzy się z zapominaniem imion, dat, rozmów i odkładaniem rzeczy w dziwne miejsca. To prawda, że kłopoty z pamięcią należą do najbardziej rozpoznawalnych objawów choroby. Nie są jednak jedynym sygnałem, który powinien zwrócić uwagę rodziny. U części osób wcześniej widać zmianę zachowania, nastroju, sposobu podejmowania decyzji albo orientacji w przestrzeni.

Głośna rozmowa za ścianą, stukający długopis, telewizor grający w tle albo gwar w kawiarni dla jednych są tylko zwykłym tłem. Dla innych po kilku minutach stają się źródłem napięcia, rozdrażnienia i zmęczenia. Wrażliwość na dźwięki nie zawsze jest fanaberią ani "przesadą" — coraz więcej badań pokazuje, że znaczenie może mieć sposób, w jaki mózg przetwarza bodźce. Wysoka inteligencja bywa w tym kontekście przywoływana, ale sprawa jest bardziej złożona, niż sugerują chwytliwe nagłówki.

Opis badania mózgu potrafi przestraszyć, zwłaszcza gdy pojawia się w nim słowo "malacyjne". Dla wielu osób brzmi ono podobnie do "złośliwe", ale oznacza coś zupełnie innego. Zmiany malacyjne, określane po angielsku jako encephalomalacia, najczęściej są śladem po wcześniejszym uszkodzeniu tkanki mózgowej, na przykład po udarze, urazie, krwawieniu, niedotlenieniu albo infekcji. Nie jest to nazwa konkretnej choroby nowotworowej, tylko opis tego, co radiolog widzi w mózgu w badaniu obrazowym.

Zmiany w pracy mózgu nie zawsze zaczynają się od zapominania słów czy problemów z pamięcią. Pierwsze sygnały bywają subtelne i łatwe do przeoczenia. Naukowcy zwracają uwagę na sposób mówienia. To element, który większość osób ignoruje.

Starzenie się mózgu nie zaczyna się nagle i nie zawsze daje wyraźne objawy. U części osób przebiega spokojnie i niemal niezauważalnie, u innych może przyspieszyć, nawet jeśli metryka na to nie wskazuje. Problem w tym, że pierwsze sygnały bardzo łatwo zrzucić na zmęczenie, stres albo „taki okres”. Tymczasem to właśnie drobne zmiany bywają najważniejsze.

Słuchawki bezprzewodowe stały się codziennością – korzystamy z nich w pracy, na spacerze i w domu. W sieci coraz częściej pojawiają się jednak ostrzeżenia, że mogą one szkodzić mózgowi. Padają hasła o promieniowaniu, zaburzeniach koncentracji i „cichym zagrożeniu dla układu nerwowego”. Sprawdziliśmy, co na ten temat mówią badania naukowe.

Sen to nie tylko odpoczynek – to najważniejszy kosmetyk i tarcza dla Twojego mózgu. Zdarza Ci się zarwać noc? Czasem myślisz, że to nic takiego – najwyżej będziesz bardziej zmęczona. Naukowcy coraz częściej ostrzegają jednak, że nawet pojedyncza noc bez snu może wywołać w mózgu zmiany, których nie da się tak łatwo odwrócić. Brak snu nie tylko pogarsza nastrój i pamięć. Z czasem może osłabiać Twoją koncentrację, odporność i przyspieszać starzenie się organizmu.